Asperger Sendromu ve Atipik Otizm; Otizm Spektrum Bozukluğu’nun Neresinde?

Otizm Spektrum Bozukluğu, adından da anlaşıldığı üzere semptomlarının ve tanı etkilenmişlik düzeyinin her bireyde farklılaştığı, prognozunun biricik olduğu ve belirtilerinin her bir bireyde çeşitlendiği nöro-gelişimsel bir bozukluktur. Bununla birlikte Atipik Otizm kavramı Otizm düzeyinin daha hafif görüldüğünü ifade etmek adına kullanılmaktadır. Asperger Sendromu ise 2013 yılından öncesine kadar ayrı bir tanı olarak değerlendirilirken bu yıl itibariyle OSB yelpazesine eklenmiştir. Bu adlandırmaya tanı semptomlarının sosyal beceriler, belirli ilgi alanları, katı rutinler ve sık tekrarlı davranışlarla spesifize olması üzerine ihtiyaç duyulmuştur. Her bir adlandırma, temelde aynı olan Otizm Spektrum Bozukluğu tanısını ifade etmektedir ancak bu kullanımlar bazı yanlış anlaşılmalara neden olabilmektedir. 

Belirli ortak özelliklerin görülmesiyle birlikte OSB tanısı almış bir çocuğun belirtilerinin bir diğer çocuktan oldukça farklılaşabilmesi tanının doğasından kaynaklanmaktadır. Bu çeşitliliği sınıflamak amacıyla daha önce kullanılan ancak 2013’ten bu yana DSM-5 ile değiştirilen ve kullanımı halk içerisinde halen devam eden Hafif Otizm, Atipik veya Asperger gibi adlandırmalar tanının özelliklerini ifade etmekten çok tanı farklılığı olarak algılanmaktadır. Bu ifadeler, söz konusu tanının Otizm’den ayrıştığını düşündürtebilmektedir ancak 2013 yılında yayımlanan DSM-5 versiyonunda Atipik ve Asperger tanımları Otizm Spektrumu’na dahil edilerek tek bir tanı altında toplanmıştır. Böylece Otizm Spektrum Bozukluğu, kriterlerin tanı altında birleştiği ve semptomlarının farklılaştığı bir tanı olarak değerlendirilmekte ve ele alınmaktadır. Güncel olarak Otizm tanısı; “birinci düzey: destek gereksinimi, ikinci düzey: yoğun destek gereksinimi ve üçüncü düzey: çok yoğun destek gereksinimi” olmak üzere üç düzeye ayrılmıştır ve tanılama bu düzeyler üzerinden yapılmaktadır. Bu doğrultuda günümüzde kullanımı sürdürülen Atipik ve Asperger gibi adlandırmaların farklı bir tanı olarak değil, Otizm Spektrum Bozukluğu içerisinde yer alan bir tanı düzeyi olarak algılanması doğru bir yaklaşım ve bakış açısıdır. 

Psikolog Sanay Unutmaz

Kaynakça

Otizm Spektrum Bozukluğu Nedir? https://tohumotizm.org.tr/otizm/otizm-spektrum-bozuklugu/#:~:text=Otizm%20spektrum%20bozuklu%C4%9Fu%2C%20do%C4%9Fu%C5%9Ftan%20gelen,akranlar%C4%B1na%20k%C4%B1yasla%20belirgin%20yete 

Asperger sendromu nedir? Belirtileri ve Tedavisi https://www.memorial.com.tr/hastaliklar/asperger-sendromu-nedir#:~:text=%C4%B0smini%20Hans%20Asperger'den%20alan,ve%20s%C4%B1kl%C4%B1kla%20tekrarlayan%20davran%C4%B1%C5%9Flar%20sergilerler. 

2024. Mart 15. Atipik Otizm Nedir? Belirtileri Nelerdir? https://madalyonklinik.com/gundem/atipik-otizm-nedir-belirtileri-nelerdir/ 

Otizm tanı kriterleri: DSM-5 https://www.autismspeaks.org/autism-diagnostic-criteria-dsm-5